Maand: april 2026

Een KLM-werknemer schreef naar aanleiding van een Telegraaf-knipseltje (van KLM-fan Yteke de Jong) een heel betoog op LinkedIn. (archief). Daar reageerde ik op en toen… bleef het stil!

“We hebben het hier over de oudste nog bestaande luchtvaartmaatschappij ter wereld.”

Gek toch? Dat de oudste nog steeds bestaat? Mogelijk gemaakt door allerlei vormen van steun en bevoordeling vanuit de Nederlandse Staat. Zou alle bestaande wetgeving goed gehandhaafd worden en zouden de belangen van de onderwonenden normaal mee tellen dan zou dat niet houdbaar zijn. Schiphol niet langer als overstapperron dan.

“Natuurlijk moeten we verduurzamen en rekening houden met de omgeving. Maar laten we stoppen met het volgen van het hardste geroep, en weer gaan luisteren naar deskundigen.”

Dergelijke beloftes herhalen en dan vervolgens niet doen is goed vol te houden bij het grote publiek omdat ze niet weten hoe het zit. Het geroep van de onderwonenden en de planeet zelf is nooit zo hard als de lokroep van vliegreclames en de plaatjes van exotische vakantiebestemmingen via de socials. De onderwonenden en de planeet worden ook niet als deskundigen in de luchtvaart gehoord, want ze hebben geen belangen in de luchtvaart. Die planeet heeft zelfs helemaal geen stem, dat moet via wat kleine politieke partijen en wat milieu-organisaties die een handvol werknemers kan betalen uit contributies van aanhangers. Dat staat niet in verhouding tot de miljarden die omgaan in de luchtvaart. De kosten van marketing en spin zijn een kleine kostenpost daarmee vergeleken.

“Een bedrijf waar duizenden gezinnen direct van leven, en nog veel meer via alle toeleveranciers en nevenbedrijven eromheen.”

Zelfs een van de grootste werkgevers. Dat is een soort van ’too big to fail’-situatie waarmee de overheid gegijzeld kan worden. De staat moet KLM wel blijven helpen dan. Zou de staat zich nu terugtrekken dan krijgt niet KLM maar de staat de schuld. Dus is het afwachten tot KLM helemaal op eigen kracht failliet gaat door de werking van de vrije markt. Dan krijgen politici niet de schuld. Iedereen die afhankelijk is van KLM doet er goed aan zich zoveel mogelijk voor te bereiden (omscholing in eigen tijd? partner bij andere werkgever?), want als als al die mensen in een klap op de arbeidsmarkt komen dan wordt het dringen. De vacatures die het best aansluiten in je carrière zullen dan het snelst vergeven zijn.

” Er wordt fors geïnvesteerd in de toekomst. Nieuwe generatie toestellen zoals de Airbus A321neo en de A350 zijn aantoonbaar stiller, schoner en efficiënter.”

Moet ook wel, want het aantal vluchten kan niet eindeloos groeien. Kerosine en arbeid blijven ook grote kostenposten. Dus als er meer passagiers mee kunnen per keer in zuiniger vliegtuigen stijgt de winst per ticket. Wel duur, zo’n nieuwe vloot. Er moet dus veel gevlogen worden met die marginale winst per ticket om het te financieren. Een krimp van Schiphol kan die ambitie doen knakken en dan valt het kaartenhuis in elkaar. Daarom is goed om de vliegtuigen als stiller aan te prijzen. Niet dat het voor de onderwonenden wat uitmaakt, alle vormen van herrie houdt ze uit de slaap. Vooral als je geen rust krijgt en er om de 90 seconden weer eentje over komt.

“Toch blijft de discussie in Nederland te vaak hangen in emotie in plaats van feiten en vakkennis.”

Het is ook behoorlijk emotioneel voor de onderwonenden. Ze voelen enorm veel onrecht. Ze kunnen wel met gebalde vuist een vliegtuig nazwaaien maar dat maakt niets uit. Ook is er altijd een minister die de industrie steunt zodat ze hun recht niet krijgen. Het ministerie kan in samenwerking met KLM en Schiphol goed ‘schiphollen’, de hele simpele kwestie heel technisch maken zodat alleen de ingewijden er wat over mogen zeggen. De rest is ‘emotioneel’. Daarmee kan je altijd procedures vertragen. Bewoners zijn dan ondertussen financieel of fysiek uitgeput of domweg al te oud/overleden om de weerstand vol te houden.

“Het voorbeeld van Sabena laat zien wat er op het spel staat: verlies van banen, kennis en internationale positie.”

België functioneert nog steeds, ook zonder Sabena. Het is ook nog steeds bereikbaar, het is niet van de kaart afgevallen.

“Connectiviteit ís welvaart.”

Als dat al zo is, als dat al met vliegtuigen moet (meeste contact/handel heb je toch met de buren, geen vliegtuig nodig) dan nog betekent dat niet dat je daar de KLM voor nodig hebt.