Het burgeramendement

Burgers participeren in de parlementaire democratie als ze een concrete bijdrage kunnen leveren en het einde in zicht is. Een stem uitbrengen, een handtekening zetten, een avond naar een inspraaksessie en zelfs een middag naar een burgerpanel of demonstratie incidenteel. Het is een afweging tussen inspanning en impact:

  • Een stem bij de verkiezingen geeft een redelijk gegarandeerde inbreng, het levert een andere burger een zetel in raad of Kamer op als genoeg anderen dezelfde mening zijn toegedaan.
  • Een handtekening zetten is een relatief kleine inspanning met potentieel de impact dat je ‘iets in beweging brengt’.
  • Een dagdeel opofferen is goed om je gehoord en gezien te voelen, inzicht in de speelruimte te krijgen, met de belofte dat de bijdrage ‘wordt meegenomen’ en daar begint het al te wringen.
  • Lid worden van een organisatie, zoals een partij of activistenclub vergt vaak ook een secundaire motivatie: het plezier samen te werken, te leren, te netwerken, carrière te maken. Ook heel concreet.

Maar om daadwerkelijk invloed te hebben staat de burger op een grote achterstand omdat er nauwelijks formele ingangen zijn voor een bijdrage met gegarandeerd resultaat. Het beleidsproces is oneindig complex en vooral langzaam. De procedures zijn voor een buitenstaander tamelijk ondoorgrondelijk, maar je moet wel alert zijn en snel reageren op kansen. Een groot netwerk dicht bij het vuur helpt daar bij, maar ook op dat professionele niveau wordt er door lobbyisten vaak veel tijd geïnvesteerd zonder de gewenste opbrengst. Je wint en verliest afwisselend, per definitie.

Daarom moet een nieuw instrument van participatie een concreet resultaat geven op een zeker moment met een voorspelbare uitkomst. Het burgeramendement voldoet aan alle eisen. Het vergt slechts een handtekening van 70.000 burgers en het resultaat is een speciek amendement op wetgeving. De burger kan dit in een paar minuten lezen en begrijpen.

Uitwerking

De duivel zit in de details. Als er om veel gegevens wordt gevraagd bij de ondertekening dan haken er schrikbarend veel burgers af. Dit is een te hoge prijs voor een onvoorspelbaar resultaat. Het is technisch goed mogelijk om te garanderen dat er geen handtekeningen door robots of dubbel worden gezet zonder de drempel te verhogen. Laat het niet aan ambtenaren over om dit dicht te timmeren, want dan gaat het fout door hun risicomijdende reflex. Laat het aan de burgers zelf om de inzameling van steunbetuigingen als geloofwaardig te presenteren aan de Tweede Kamer (statistische analyse, €0,01 per iDEAL, SMS, IRMA, papieren formulier, web of trust…). Het is goed als de gekozen technologie zèlf publiekelijk ter discussie staat en niet bevroren wordt tot ver in de toekomst.

Ook moet het amendement achteraf niet afgekeurd worden zoals nu vaak met het ‘burgerinitiatief’ gebeurt. Zelden levert dit instrument wat op. Dit zet veel kwaad bloed bij burgers die daardoor teleurgesteld worden. Een relatief grote investering blijkt het niet waard geweest.

Verder, de burger heeft broodnodig institutionele ondersteuning nodig; er moet al een organisatie bestaan voordat de burgers vragen om een amendement. Het is praktisch onmogelijk om met een ad-hoc organisatie tot een goed amendement en bijbehorende ‘lobby’ te komen. Stichting Petities.nl werkt graag met een dergelijke organisatie samen. Laat het geen ambtelijke dienst zijn die dit erbij krijgt. Dat betekent vaak risicomijdend gedrag met louter procedurele ondersteuning. Een aparte organisatie kan allerlei professionals (denk aan lobbyisten) uit verschillende hoeken aantrekken op korte termijn.

Daarom schrijf ik deze boodschap aan Tweede Kamerleden:

Geacht Kamerlid,

Donderdag stemt u namens de ___ over het mogelijk maken van een ‘burgeramendement.’ Bedenk: “Baat het niet, dan schaadt het ook niet.” Het is slechts een pilot. Maar als het slaagt telt uw naam mee in de parlementaire geschiedenis!

Wij:

  • Stichting Petities.nl,
  • de BVPA (beroepsvereniging Public Affairs) en
  • IkLobby: het nieuwe platform voor de burgerlobby,

ondersteunen en juichen dit initiatief toe.

De potentie van deze pilot voor een versterking van de parlementaire democratie is heel groot.

De potentiële schade bij burgers is kleiner dan die van een willekeurig ‘burgerinitiatief’. Petities.nl heeft er aan aantal begeleid. Het vergt veel van burgers om aan de eisen te voldoen en na grote inspanningen is het resultaat teleurstellend.

De potentiële schade voor het parlement is vergelijkbaar met het tijdsverlies van een regulier amendement dat geen minderheid haalt. Vergelijk het met een enkel Kamerlid dat 10% actiever is.Want in vergelijking met honderden amendementen jaarlijks van de Kamer zal het burgeramendement zeldzaam blijven en telkens nieuwswaardig zijn.

Daarmee is onze gedeelde verwachting dat dit het vertrouwen in de democratie dan ook zal vergroten.

INVLOED OP INPUT ÈN OUTPUT PARLEMENT
Wij verheugen ons ook vooral op het verhaal òver het burgeramendement dat door elk nieuwsbericht zal worden verteld. Het is hiermee wel degelijk mogelijk als burger om invloed te hebben op zowel de input als output van het parlement. Niet alleen door aandacht voor een kwestie te vragen (met een petitie), maar met het burgeramendement is nu ook de uitkomst te beïnvloeden door de uiteindelijke formulering ervan (iets) aan te passen.
De ervaring is dat burgers hun aandacht verliezen als hun petitie naar de Tweede Kamer gaat. Er is dan geen handelen meer mogelijk, dus is het ook niet nodig om te volgen wat er gebeurt: “we zien wel.” Als dit wèl mogelijk wordt dan is dat een fundamentele verandering: het is zinnig om te blijven volgen! Dat zal dan gelden voor veel meer onderwerpen, niet alleen dat wat met een petitie op de politieke agenda is gekomen.

UITWERKING
Voor de uitwerking hebben wij twee dringende aanbevelingen.

  1. Vul ‘70.000 ondertekeningen’ niet precies in, laat de burger het bewijs verdedigen (één superieure methode bestaat niet en technologie verandert) en reageer ruimhartig bij de acceptatie van het bewijs.
  2. Een bescheiden, maar wel onafhankelijk en neutraal platform, is nodig voor het ondersteunen van burgers. Om er te lezen wat er te amenderen is en voor advies en contacten bij een campagne en een lobby. Onze expertise en ons netwerk dragen we graag bij aan een dergelijk centraal punt.

ONS AANBOD
Petities.nl, de BVPA en IkLobby bieden aan om dit platform te dragen, zien meerwaarde in het vervullen van een kerntaak en denken ook dat het slagen van dit experiment daarbij gebaat is.

  • Petitites.nl heeft aantoonbare ervaring met het effectief faciliteren van burgerpetitites. En daarmee met het ophalen en documenteren van grote hoeveelheden handtekeningen.
  • IkLobby heeft de ambitie om de fakkel in het proces voort te dragen door middel van het pro-actief begeleiden van burgerpetities richting een doeltreffende beleidsbeïnvloeding. Dit wil zij doen door het ondersteunen van de groep betrokken burgers, het vinden van een juist en kloppend verhaal en het koppelen aan een passende lobbyist via de BVPA.
  • De Beroepsvereniging voor Public Affairs heeft naast een grote groep leden die lobbyen op alle mogelijke dossiers ook een schat aan kennis en ervaring in het betrekken van derden bij ambtelijke en politieke beïnvloeding.

ACHTERGROND
Stichting Petities.nl biedt een neutraal petitieplatform en helpt burgers met hun petitierecht (lokaal, nationaal en Europees). Sinds 2005 zijn voor 20.000 petities 18 miljoen ondertekeningen verzameld op het platform. Het is (na stemwijzers in een maand met verkiezingen) de populairste politieke website. Mogelijk gemaakt door donaties, het vfonds, lokale overheden, het ministerie en heel veel vrijwilligerswerk. 

Er is 25 september 2020 over gestemd en op donderdag 25 februari 2021. Zie de verschillen in deze lijst met voorstemmen. De partijen die plots tegen zijn heb ik via Twitter gevraagd om uitleg: GroenLinks, SP, PvdA en FVD.

Partij25-9-202025-2-2021
D661919
PVVtegen20
GroenLinks14tegen
SP14tegen
PvdA9tegen
PvdD44
50PLUS33
DENK33
FVD2tegen
Krol11
Van Haga1tegen
Van Kooten-Arissenafwezig1
7051
Beide keren tegen
VVD32
CDA19
ChristenUnie5
SGP3

Petities.nl en fotorechten

Als beheerder van Petities.nl heb ik een probleem met de foto’s die petities illustreren. Twee Drie keer kreeg ik daarvoor een gepeperde rekening van een ‘auteursrechtentrol’. De eerste kwam van een gewone advocaat die een papparazzo bijstaat. Die fotograaf had de beroemde foto van Grapperhaus op zijn huwelijk gemaakt en die was bij een petitie voor zijn aftreden gebruikt. Goede grond voor een uitzondering dacht ik destijds, want de foto zelf was nieuws.

Ook was er jaren geleden een petitie tegen de jaarlijkse vleesbarbecue op het Binnenhof. Die werd geïllustreerd met een foto van een biggetje op het spit. Die kwam uit een culinair tijdschrift en de fotograaf was klant van The Permission Machine. In beide gevallen moest ik 3 à 400 euro overmaken. Zojuist las ik in de nieuwsbrief De Circulaire dat de auteur Hay Kranen ook een rekening kreeg. En een ander slachtoffer is er al een petitie over begonnen “Stop onredelijke fotoclaims.” Ik zoek een oplossing.

Gemodereerd platform

Elke petitie die een gebruiker start op het ‘platform’ Petities.nl laat ik handmatig door. Ik stop dan voornamelijk tijd in de tekst. De drie velden wij-constateren-verzoeken moeten inhoudelijk goed ingevuld zijn. Feiten die de aanleiding zijn moeten onder ‘constateren’ (en niet onder ‘verzoeken’!) en het moet afsluiten met een kort en krachtig ‘verzoek’. Ook moet ‘wij’ liefst descriptief zijn, niet ‘het Nederlandse volk’. Idealiter ook alle taalfouten eruit, geen hoofdletters en uitroeptekens, zoveel mogelijk puntsgewijs opsommen, geen privacy-schendingen enzovoort. En wat geen petitie is gemotiveerd afwijzen. Niet te automatiseren. Leuk werk! Ik heb de mooiste baan in het land wat mij betreft. Soort eindredacteur van de opiniepagina. Een paar 100 nieuwe petities per maand tegenwoordig, het hele land komt voorbij. Fascinerend, kan er eindeloos over vertellen.

Elke petitie heeft een illustratie

Maar bij elke foto mag een illustratie staan want ‘een beeld zegt meer dan duizend woorden.’ Of in dit geval, het beeld moet de ongeveer 500 woorden goed samenvatten. Dus veel petitionarissen (zo heten de initiatiefnemers) gaan lekker fröbelen. Met de smartphone maken ze een foto van het probleem of ze hebben een mooie foto van een bevriende amateurfotograaf. Dan nog wat windmolens in het landschap plakken of met een willekeurig lettertype er iets overheen schrijven (met hoofdletters en uitroeptekens helaas). Of met clipart (verkeersborden zijn handig!) en/of logo’s wat bij elkaar proppen in een rechthoek. Men is creatief bezig, cultuurproductie! Het geeft exact die authenciteit weer die hoort bij een handtekeningenactie.

Niemand mag rechten hebben op de foto

Bij het doorlaten van de petitie keek ik tot voor kort oppervlakkig naar de foto. Was het geen overduidelijke rechtenschending? Bijvoorbeeld een echte nieuwsfoto met een kwaliteit en over een situatie die alleen voor nieuwsfotografen haalbaar is. Tenzij het geoorloofd citeren is, maar dat is niet zo snel het geval. Ik schat dat zo’n 80% van de foto’s die ik voorbij zie komen geknutsel is van de petitionarissen. Zo heb ik in vele jaren duizenden foto’s doorgelaten als moderator op basis van dergelijke vuistregels. Onderaan elke pagina staat het e-mailadres van de moderator en ik werk daar dagelijks een stortvloed aan nieuwe mails weg. Meldt iemand een auteursrechtschending dan haal ik de foto gelijk weg, vanzelfsprekend. In veel gevallen kan ik niet weten wie de rechten heeft op de foto dus maak ik een inschatting. Redelijk toch? Zo herinner ik me vaag enkele verzoeken van een fotograaf. Zo van ‘hee, dat is mijn foto, kan die eraf?” en een fotograaf die wilde voornamelijk niet bij de petitie staan met een foto vanwege de inhoud van de petitie.

Mijn aanpak werkt niet goed meer sinds er auteursrechttrollen zijn die met terugwerkende (veel) geld eisen.

Platformen anders dan blogs?

Blogs worden nu hard aangepakt door de auteursrechttrollen. Immers, de foto’s die ze plaatsen zijn een keuze om te publiceren. In de groeiende database van The Permission Machine zitten 100.000en foto’s van klanten die vergeleken worden met het web. Maar voor platformen (zoals Facebook) zijn aparte oplossingen die vaak neerkomen op de ‘notice and takedown’-procedure. De redenering is dat het platform een machine is zonder redactie die foto’s kan beoordelen en tegenhouden. De gebruiker wordt dan ergens in de gebruikersvoorwaarden gevraagd zich aan de auteursrechtgeving te houden en als het desondanks toch mis gaat dan mag de rechthebbende melding maken en zal het platform de foto alsnog weghalen. Zo opereerde ik dus praktisch ook. Alleen is er een groot verschil, ik doe dus een eindredactie en besluit tot publicatie, net als de bloggers. Dus voor petities.nl is zo’n procedure niet verdedigbaar.

Op zoek naar een oplossing

Voor petities.nl heb ik een oplossing nodig. Ik heb gebeld met The Permission Machine en mijn situatie uitgelegd zoals hierboven. Het antwoord was:

“de enige manier om toekomstige inbreuken te voorkomen, blijft om enkel eigen foto’s of geen foto’s te gebruiken. Indien u foto’s wenst te blijven gebruiken, kan u uw gebruikers vragen een document te ondertekenen waarin u verklaart dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor de inbreuk zodat u de kosten kan verhalen op hen. U gaf reeds aan dat u hun gegevens niet ontvangt, dit dient u dan wel aan te passen. Wij raden u zeker aan om de andere foto’s op uw website en server te controleren, indien u deze niet heeft aangekocht of als u er geen rechtstreekse (getekende) toestemming van het agentschap of de fotograaf heeft, kunt u deze beter verwijderen. Op die manier kunt u een volgend schrijven van ons of een ander gelijkaardig bureau voorkomen.”

UPDATE: kennelijk gaan ze achter eerdere prooien aan die de volle mik betaalden, hopend dat het voor herhaling vatbaar is? Ik heb inmiddels de tweede claim binnen van The Persmission Machine.

De gebruikers vragen om al hun persoonlijke gegevens is juist niet mijn bedoeling. Het moet laagdrempelig blijven, al die gegevens zijn niet nodig om een petitie online te zetten. Ook wil ik niet de tussenpersoon zijn om mijn gebruikers in de problemen te brengen, ik wil ze juist vrijwaren van problemen!

Ook heb ik contact gezocht met het ANP en we hebben in een uitgebreide videobelsessie een paar uur de opties van het ANP en de behoeftes voor Petities.nl bekeken. Een oplossing zou kunnen zijn om een voorselectie van stockfoto’s van het ANP voor te leggen waar ze één uitkiezen. Of ze kunnen met een soort strippenkaart-optie een foto kopen van het ANP op de kosten van Petities.nl. Dit kan makkelijk behoorlijk in de papieren gaan lopen, want ook petities die niet aanslaan krijgen dan een foto van €12 per jaar. Voor elke petitie opnieuw want elke petitionaris wil een unieke foto boven de petitie. Want het helpt mensen de petitie te onthouden. Als je als ondertekenaar opnieuw dezelfde stockfoto die je kent van een eerdere petitie boven een nieuwe petitie ziet dan denk je ‘oh, die had ik al ondertekend’. Terwijl alleen het thema hetzelfde is maar het inhoudelijk anders is.

Stockphoto-esthetiek minder authentiek

Daarnaast hebben stockfoto’s een eigen esthetiek. Op Wikipedia las ik de treffende quote “To see a stock image is, Potter Stewart-style, to know you’re seeing a stock image.” Die verwijzing slaat op “I know it when I see it” als beschrijving van wat obscene beelden zijn. Je ziet op websites overal die slome, suffe esthetiek. Inspirerend voor grappen en memes soms. Maar het authentieke gefröbel door petitionarissen is juist nodig voor die petities. En dat werkt ook goed in het overgrote merendeel van de gevallen. Zou ik het makkelijk maken om stockfoto’s uit te kiezen, dan kiest men daar op grote(re) schaal voor en verdwijnt mogelijk de huidige esthetiek van de site. En daarmee ook een deel van de geloofwaardigheid wat mij betreft.

Daarnaast is het ook lastiger om goede foto’s te vinden over netelige politieke kwesties. Als je op Unsplash of Pexels kijkt dan zie je vooral ‘mooie’ foto’s die daar in de etalage staan. Fotografen geven hun werk weg omdat ze gemotiveerd zijn om gezien te worden. Op een site als Schipholwatch zie je vaak foto’s van Unsplash, Pixabay en dergelijke voorbij komen. Schipholwatch is een activistische site die heel kritisch is op de luchtvaart. Alleen gebruikt zo wel noodgedwongen foto’s die de luchtvaart overwegend mooi in beeld brengen. Kortom, het valt al niet mee om een betoog treffend visueel te illustreren, samen te vatten, en als je ook nog eens moet werken met stockfoto’s is het nòg moeilijker.

De rechten op stockfoto’s zeggen doorgaans alleen dat je de foto niet zelf te koop mag zetten. Zo staan er stockfoto’s op petities.nl maar de petitionaris heeft er zelf de rechten voor gekocht voor haar eigen site en mag ze daarmee ook op andere sites zetten. Het lijkt me dat de juristen van de stockfoto-verkopers alleen speuren naar verkopers van foto’s. De onderscheidende dienst die de stockfoto-sites verkopen is dan ook vooral dat je jezelf veel tijd bespaart bij het zoeken naar professionele foto’s om een site of publicatie mee te versieren.

Hoe rechten herkennen

Waar ik behoefte aan heb is een betrouwbare tool waarmee ik de auteursrechten op een foto kan controleren. Is het een stockfoto, komt het uit het publiek domein, zijn de rechten makkelijk te kopen? Ik wil eigenlijk toegang tot de 100.000en foto’s van de auteursrechttrollen om te checken of ik een claim heb te vrezen. Nu heb ik een Firefox-plugin waarmee je door te klikken op de foto een Google imagesearch kan doen. Dat doe ik bij scherpe, goede kwaliteit foto’s. Het eerste dozijn resultaten geeft een indruk hoe het zit met de rechten.

Zolang een goede tool om rechten te achterhalen niet bestaat, geef me een dag de tijd om een foto off-line te halen na een melding. Dat zou ik graag in wetgeving willen zien!

Goed, statiegeld op blikjes, maar pak nu door

Voor dit stuk was helaas geen plek in Trouw:

Verheugd als ik was over de kop van het commentaar “Goed, statiegeld op blikjes, maar pak nu door”, zo teleurgesteld was ik in de beperkte blik ervan. Ja, natuurlijk kan de uitvoering beter. Maar de fundamentele kwestie blijft dat er statiegeld op alles moet zitten willen we de planeet op tijd redden. De verwijzing naar succesvolle statiegeldsystemen elders is dan ook terecht. Maar ook terug in de tijd, dichter bij huis was statiegeld altijd al effectief. Pas sinds ongeveer een halve eeuw is weggooien de norm, omdat produceren goedkoop en arbeid duur werd.  

“Als de geschiedenis iets leert is het wel dat het bedrijfsleven zich niet serieus verantwoordelijk voelt voor zwerfafval” en meer in het algemeen, afval punt. Om winstgevend te zijn zoekt het bedrijfsleven vooral die marges op waar exploitatie onbegrensd is. Kinderarbeid mag niet meer, werknemers worden ook steeds beter beschermd, grondstoffen haal je uit mijnen met een corrupt regime en als laatste ontwikkeling wordt het klikgedrag en de aandacht van internetgebruikers zelfs geëxploiteerd. Dat dit ten koste gaat van privacy en de democratie dringt nu pas tot de politiek door. 


De volgende stap in het kat-en-muisspelletje tussen wetgever en ondernemers moet zijn dat op alles statiegeld komt. Geen probleem voor ze, als de spelregels voor iedereen gelden. Hef statiegeld op verpakkingen èn producten zodat de industrie zich daarop stort om concurrenten voor te zijn.


In vergelijking met het laten rijden van een karretje op Mars is dit een makkie. Zie hoe snel Frans Timmermans is gekomen tot het verbieden van weggooiplastic als rietjes, roerstokjes en dergelijke. Hij stelde argeloos een extra vraag in een discussie met zijn ambtenaren over veelvoorkomend zwerfafval. Kunnen we dat niet gewoon verbieden als EU? Na veel tegensputteren omdat het ’natuurlijk’ niet kan, bleek dat de EU dat wèl kan. En zo ontstond revolutionaire EU-regelgeving in een recordtijd van 9 maanden. Binnenkort in nationale wetten in de hele EU. 


Geef de industrie hiervoor wat extra de tijd, maar als statiegeld op alles de norm is in de EU dan volgt de rest van de wereld vanzelf. Want producten worden ontworpen voor de strengste markt. De rest van de wereld doet dan niet moeilijk want ’toegestaan in de EU’. Dit is de ’soft power’ van de EU die zo snel mogelijk ingezet moet worden om de planeet te redden. Het zal goed zijn voor de economie omdat er uit het niets een nieuwe markt ontstaat. Je kan je vuilniszak bij wijze van spreken voor €5 op marktplaats zetten. Een vieze zak met gft ertussen €2, want dat is meer werk. Misschien komen er winkelketens gespecialiseerd op innemen van afval. De beste prijs krijg je waarschijnlijk als je het invoert in een blinde muur bij het winkelcentrum, maar anders halen de pakketbezorgers het bij je thuis op. Zwerfinators staan met lege handen omdat ze ingehaald worden door mensen die het voor het geld doen. De technologie is er klaar voor (zoek op IOTA) zodra wetgeving het verplicht. 


Om de EU aan te sporen zijn 1 miljoen handtekeningen nodig. Al die gemeenten die zich enthousiast bij de statiegeldalliantie aanmelden kunnen inwoners nu ook oproepen te tekenen omdat ze dan in de toekomst verlost zijn van het meeste afval. Het gaat retour naar de vervuiler en de afvalstoffenheffingen kunnen omlaag. Straten zijn schoner dan ooit en àlle producten worden ontworpen voor hergebruik. Zoveel zinniger dan een karretje op Mars.  


Reinder Rustema petitionaris van de petitie statiegeldopalles.petities.nl 

Geen werkomgeving zo onveilig als de politiek

Betoogde Geert Dales op 28 januari 2021. Daar schreef ik een reactie onder.

Het belang van de partij voor de politieke marketing is de oorzaak van al het kwaad. Gek genoeg was de partij in een verzuilde samenleving intern vrijer omdat zowel de politici als de burgers erin gevangen zaten. Er zijn nu 89 partijen die meedoen en helaas zijn die praktisch allemaal kansloos (hoewel, Volt?) omdat de partijen die al bekend zijn en een eenheid naar buiten toe communiceren de kiezers trekken. De nieuwkomers krijgen geen aandacht.Om te beginnen moeten de bestuurderspartijen uit de coalitie de fractiediscipline los laten, dat geeft lucht. Niet alleen in het parlement maar ook in de eigen partij. Dan is er weer discussie en meningsverschil nodig, dat is de zuurstof voor een gezonde cultuur in een organisatie. Nu heeft een partijcongres een ventielfunctie waar leden oppositie kunnen voeren tegen het partijbestuur en de partijtop kan winkelen in alle uitingen daar. Partijleden komen en gaan, behalve bij Forum. Daar is het een feestje want de leden kunnen zich herkennen in de partijtop. Zo niet, dan vertrek je. Helaas hebben ze daar ook geen model gevonden voor interne discussie en overwint de (extreme) fractiediscipline ook daar: de leider IS de partij. Daarom zijn de reguliere partijen nu aan zet om een beetje zuurstof toe te laten in hun eigen partijen. Het is eng en de parlementaire journalisten zullen erbovenop springen, maar als de partij toch de teugels laat vieren dan zullen de kiezers het waarderen. Zie het aanzien van Omtzigt en Leijten.

Die verscheen ook in de krant zelf. Tweede brief in de brievenrubriek van 1 februari.

Re: Zo worden sociale media weer van ons

In reactie op het NRC-artikel Zo worden sociale media weer van ons schreef ik eronder:

Trek het kleedje onder de sociale media en andere vervelende dynamiek weg en pak het adverteren aan. De handel in aandacht. Nu ben je geen klant van de dienst maar grondstof om te exploiteren.

De EU kan adverteren bij internationale websites om te beginnen belasten (dan heeft de EU eindelijk ook eigen belastinginkomsten). Dat maakt adverteren bij lokale media aantrekkelijker, goedkoper. Dat is ook duurzamer dan de EU-miljardenboetes voor Big Tech en helpt journalisten en factcheckers aan het werk.

Ook het akelige fenomeen dat wat je doet op een site van invloed is op de advertenties die je ziet is kan met wetgeving gestopt worden. Als gebruiker kan je dan zelf met schuifjes en sleutelwoorden instellen welke advertenties je wil zien, maar standaard is hoogstens je taal en de omgeving van de advertentie van belang.

Dit is waar recent de NPO voor heeft gekozen; terug naar vroeger. Je adverteert bij een programma, niet voor een bepaalde groep mensen. Het was een leuk experiment die zogenaamde advertenties op maat, maar het werkte niet. Weg ermee.

Met het afdwingen van controle op advertenties door gebruikers ontstaat ook een noodzakelijke optie die nu ontbreekt: betalen als klant. Dan kan je ervoor kiezen helemaal geen advertenties te zien. Als je klant bent kan je ook kwaliteit eisen en moet de uitgever een redactie inhuren die rotzooi opruimt. Want als je een website hebt dan ben je uiteindelijk gewoon uitgever, zo zie ik het voor de website die ik zelf beheer.

ReindeR Rustema, petities.nl

Niet Big Tech maar Trump treft blaam

Reactie op de nieuwe mediachef van NRC, het doorgehaalde kwam niet in de krant:

Vrije meningsuiting

Witte Huis kan meer

Volgens Karel Smouter is het “de realiteit nu dat vijf ongekozen mannen zomaar het Witte Huis kunnen inlopen om de stekker uit de President zijn communicatiekanalen te trekken.” Hij bedoelt daar de bazen van de grote technologiebedrijven mee.  Dat klinkt vreselijk, maar het laat juist zien dat deze president die technologie nodig had en gebruikte om te communiceren. Dat is wèl vreselijk. Het Witte Huis kan door deze bedrijven niet het zwijgen opgelegd worden. Als er nieuwswaardige persconferenties worden gegeven dan zullen journalisten daar gewoon over berichten. Ook kan het Witte Huis berichten op Whitehouse.gov plaatsen. Desnoods wordt die website aan de wereld geserveerd met eigen apparatuur vanuit het Witte Huis.  

Daarnaast is wetgeving een bijzonder krachtig communicatiemiddel. Met hulp van de volledige ambtenarij bereikt die uiteindelijk elke burger.  

Merendeel Nederlanders toch ongevraagd gebeld: wat kan je doen?

Dat is de titel van een artikel op de site van Radar, een consumentenprogramma van Avrotros. Daar had ik op gereageerd via Disqus maar de reacties zijn eronder weggehaald. Dus plaats ik ze nog een keer hier op mijn eigen blog. Staat uw naam hierin? Bent u:

  • Vic of Vincent Cool, Gerrit Verboonstraat 22, 3111AA, Schiedam
  • Gerrit Willemse, Generator 6, 7741DN, Coevorden
  • Lila Lot, Elvis Presleystraat 56, Almere
  • Mark Brugge, Miltonstraat 81, 3076TH, Rotterdam
  • mevrouw Koetjes, 4875AL, Etten-Leur
  • Gert-Jan, Del Court van Krimpenstraat, Amsterdam

Neemt u dan contact met me op via reinder@rustema.nl want ik wil graag achterhalen wat hier fout gaat. Ik heb respectievelijk 9, 7, 2, 2, 2 en 2 keer een telefoontje voor u gekregen.

Discussie kan hier op het forum van Radar.

Het begon een jaar geleden met deze reactie:

Dat bandje van het register duurt alles bij elkaar 2 minuten als je er op maximale snelheid doorheen gaat om je af te melden. En dat moet je wel doen voor die beller, want je voorkeur gaat niet snel naar het register. Niet in real-time.

Degene die je belt verwijst je naar het bandje. Heeft zelf (meestal) geen optie in haar of zijn scherm om je af te melden. Ook kan iemand anders je aanmelden als die je telefoonnummer weet. De adres informatie kan verzonnen zijn. Als je dat gelijk zegt, dan gaan ze gelijk door met hun aanbod. Ze negeren dat je zegt dat je geen verzoek hebt gedaan. Ook weten ze niet waar je gegevens vandaan komen, wat voor site dat was. Als je dat op grond van de AVG opvraagt bij de privacypersoon dan krijg je dat niet want: privacy. De privacy van die gefantaseerde persoon moet beschermd worden.

Toen reageerde ik later weer elke keer als ik zo’n ervaring had, ik begon in 2019:

  • Net weer gebeld door de Tariefsspecialist. Want Willemse van de Geenraderweg in Coevorden had een advies aangevraagd. Geen huisnummer. De Geenraderweg zit in een andere plaats in Limburg.
  • Net weer gebeld vanaf 085-0022394, De Tariefspecialist. Ik hoorde een vrouwenstem “Hallo?” zeggen en ze verbrak de verbinding. Vorige keer dat ze belden was mij de bel-me-niet-optie beloofd, maar de verbinding werd verbroken. Op hun site staat: “Contactgegevens Tel: 085 – 73 26 993 (lokaal tarief) E-mail: service@Tarief Specialist.nl” maar als je mailt krijg je als antwoord “550 No such recipient here (in reply to RCPT TO command)”
  • Claudia van Tariefspecialist belde terug met een afgeschermd nummer omdat ze geen verbinding met mij kon krijgen. Het bleek weer te gaan om die Gerrit Willemse uit Coevorden. Maar dan met Generator 6, 7741DN in Coevorden als adres. En dat bestaat wel. Ze heeft me op de blacklist gezet van Tariefspecialist. Dat het e-mailadres op de website niet werkt was niet belangrijk.
  • Zojuist gebeld door Westbespaarcoach vanaf 055-2040915. Op zoek naar Vic Cool, uit de Gerrit Verboonstraat 22 in Schiedam. Gedoe.
  • Zojuist gebeld door Westbespaarcoach vanaf 085-0188202. Op zoek naar Lot, Elvis Presleystraat 56 in Almere. Ik heb de situatie weer eens uitgelegd en gesuggereerd dat hij een papier ophangt in de kantine van het belcentrum om mijn nummer niet meer te bellen. Helpt niet, want ze bellen vanaf verschillende lokaties. Het hoofdkantoor kan me dus niet helpen, want de privacy etc. Als oplossing gooide hij het bandje van het bel-me-niet register erin terwijl ik nog aan het praten was.
  • Zojuist gebeld door een versvries producten specialist. Iets als Bovos? Telefoonnummer 085-0188202. Maar ik zie dat je 085-nummers ook per dag kan nemen, dus dat nummer zegt weinig over de afzender. Deze beller was op zoek naar v. Cool in de Gerrit Verboonstraat 22 in Schiedam. De gegevens komen waarschijnlijk via een winactie waar iedereen iemand kan opgeven. Daarom denderde ze ook gelijk door met de aanbieding.
  • Zojuist gebeld door de Lotto (085-0292132). Was ook op zoek naar Vincent Cool uit de Gerrit Verboonstraat 22 in Schiedam. Zij kon mij wel gelijk wissen op grond van ‘recht van verzet’. Maar ja, zodra hij mijn telefoonnummer weer ergens ‘in een enquête’ invult dan overstijgt dat die instelling en wordt ik weer gebeld. (2019)
  • Zojuist gebeld door de ‘Grif Adviesgroep’ of iets dergelijks. Ze was op zoek naar meneer Willemse. Vanaf nummer 0570 203031. Uit Deventer of omgeving. Hoewel dat kengetal weinig zegt. Ik heb de indruk dat er bedrijfjes zijn die weggooinummers verhuren voor call centra. Toen ik reageerde met de vraag ‘wat is de grif adviesgroep?’ verbrak ze de verbinding. Nou, de kerstvakantie is voorbij, de call centra zijn weer op volle sterkte aan het werk! (januari 2020)
  • Vanmiddag werd ik weer gebeld door Westbespaarcoach. Van een afgeschermd nummer. Net als 2 maanden geleden waren ze op zoek naar Vic Cool, uit de Gerrit Verboonstraat 22 in Schiedam. Alleen dat wisten ze niet meer, maar ik wel. Ook dat ik toen het bel-me-niet-bandje had doorlopen. Omdat dat me 2 a 3 minuten kost en het klaarblijkelijk niet helpt doe ik dat niet meer. (januari 2020)
  • Ik heb deze problematiek toegevoegd aan het Wikipedia-lemma over het bel-me-niet-register. Ik ben benieuwd of en hoe lang het blijft staan. https://nl.wikipedia.org/wiki/Telemarketing#Recht_van_verzet_%28RVV%29 (januari 2020)
  • Westbespaar Coach weer aan de lijn, vanaf 085-0481513 dit keer. Nu voor Mark Brug, Miltonstraat 81, 3076TH in Rotterdam. Hij heeft een Essent-contract. (januari 2020)
  • Vorige week dinsdag om 9:15 een telefoontje van 085-0028139. Helaas kon ik niet aannemen. (februari 2020)
  • Vanavond weer raak. Om 19:07 belde 030-2003580 weer voor Vic uit Schiedam. Het was de Landelijke Energievergelijker. Mij werd het bandje aangeboden. (april 2020)
  • Vanmiddag weer, nadat het een tijdje rustig was. Dit keer vanaf een anoniem nummer. De beller was CBL en ze belden voor Energiecollectief. Ze waren weer op zoek naar een bekende van vorige telefoontjes: Willemse uit Coevoerden. (mei 2020)
  • Vandaag twee keer. Eerder vanuit Rotterdam vanaf 010-3180006. Oproep gemist, maar bij terugbellen zegt een stem ‘Call Services’. De tweede van Consumenten Saver (ik dacht zever) uit Purmerend met 0299-726408. Ze waren weer op zoek naar een meneer Koel. “Aha! U zoekt Vic Coel uit Schiedam?” En inderdaad. Helaas moest ik ze teleurstellen. Ik ken hem alleen van alle telefoontjes die ik voor hem ontvang. Maar waarom krijg ik toch steeds telefoon voor hem, ondanks dat ik telkens ‘recht van verzet’ kies? Hij heeft waarschijnlijk op energie-websites of in een energie-enquëte dit telefoonnummer ingevuld, dacht de juffrouw van Consumenten Saver. (juni 2020)
  • Zojuist gebeld door ‘klantenbeheer’ van ‘eco-vergelijker’? ofzoiets. Vanaf 026-8450011. Vroeg naar Koetjes. (juni 2020)
  • Als iemand een offerte heeft aangevraagd met jouw nummer dan blijven ze bellen. Dat mag ook van het bel-me-niet-register, want je hebt er immers zelf om gevraagd. Zo’n offerte aanvragen wordt ook beloond via bepaalde websites (moet nog uitzoeken welke dat zijn). Maar je kan dat dus niet in 1 keer corrigeren voor al die energie-verkopers die je nummer via zo’n site aangeleverd krijgen. Het lijkt me erg leuk om het 06-nummers van het management van dergelijke energie-verkopers in te vullen voor een offerte-aanvraag. (juni 2020)
  • Gisteren werd ik door 085-7735248 gebeld. Twan Huysman belde 51 seconden met me op zoek naar een mevrouw Koetjes (4875AL uit Etten-Leur). Hij hing gelijk op toen het duidelijk was dat ik haar niet kende. (juli 2020)
  • Zojuist weer gebeld op mijn mobiel, van 12:46 tot 12:50. Dit keer belde Consumenten Servicepunt voor de Nederlandse Energiemaatschappij. Mooie neutraal klinkende namen, goed hoor. Vanaf 010-2002168. Dit keer op zoek naar mevrouw Lila Lob (of Lop?) uit Almere. Wel met mijn postcode in Amsterdam! Maar op huisnummer 30. Dat postcode en 06-nummer bij elkaar horen is heel onverwacht. Want als iemand per ongeluk mijn nummer invult bij verder consistente adresgegevens op een website waar je offertes kan aanvragen, dat kan ik me nog voorstellen. Maar zowel mijn postcode als mijn 06-nummer goed? Wel weer gek dat het huisnummer dan weer fout was. Ik vroeg naar het bel-me-niet-bandje en ik kreeg nu ook een nieuwe optie, om niet meer door ze gebeld te worden. (juli 2020)
  • Zojuist gebeld door “Gas stroom Nederland vergelijker” of iets dergelijks. Vanaf 085-7602846. Het ging heel snel, maar een minuutje. Ze zochten Guido Willemse, maar toen duidelijk werd dat ik dat niet ben wilde ze ophangen. Ik vroeg nog om het bandje van het bel-me-niet-register en daar zou ze mee doorverbinden. Tuut-tuut-tuut. En de verbinding werd verbroken. (augustus 2020)
  • Consumenten Servicepunt (020-2265520) belde voor mevrouw Lot uit Almere (Elvis Presleystraat) om over electriciteit te praten. Ik kreeg een verbeterd keuzemenu om aan te geven dat ik niet meer gebeld wil worden. Nu met 4 opties: 1. niet meer door ons gebeld worden (de niet meer bellen lijst), 2. bel me niet register, 3. allebei 4. wel gebeld mogen worden. Ik ben wel 4 minuten zoet geweest met het onhandige keuzemenu. (september 2020)
  • Voor de volledigheid, ik werd vrijdag om 15:26 anoniem gebeld door Gas en Stroom. Opnieuw waren ze op zoek naar Vic/Vincent Cool uit Schiedam. In vier minuten uitgelegd dat ik telkens onterecht gebeld wordt, maar ze wist ook niet waar de gegevens ingekocht worden.
  • Zojuist gebeld vanaf een anoniem nummer over een energie-aanbod voor dhr/mw Willemse uit de Gerard Verboonstraat in Schiedam.
  • Zojuist gebeld door Eco-Vergelijker vanaf 026-2207005 (met een Vlaams accent). Ze vroeg naar de heer Brugge uit de Miltonstraat in Rotterdam. (4 november 2020)
  • 54 seconden Consumentenbelang vanaf 050-2004090. Ik had geen tijd om te praten, ik moest gelijk ophangen (23 november 2020)
  • Vanaf 085-0138301 belt West Bespaar Coach voor Gert-Jan in de Del Court van Krimpenstraat in Amsterdam. Dat is in Geuzenveld, dat is al een beetje bij me in de buurt. Ik herinner me dat ik voor hem eerder telefoon had gehad, voordat ik alles documenteerde. (26 november 2020)
  • Vanaf 050-2004090 (opnieuw) belde ECB Consumentenbeheer me op voor, daar is ie weer, Vic Coole uit Schiedam. Peter Meijer belde me omdat er woendag een mailtje naar zijn gmail was gestuurd. Dat makkelijke gmail-adres is van een onschuldige Amerikaan die ook veel spam hierover ontvangt. Peter werkt al 6, 7 jaar in het vak en hij heeft mijn situatie nog niet eerder meegemaakt. Plots werd de verbinding verbroken en ik werd gelijk teruggebeld door Tjalle de Vries van ECB Consumentenbeheer. Ook hij vertelde dat ze wel af en toe meemaken dat een telefoonnummer over is gegaan naar een ander of iemand verhuisd is maar de aansluiting achter is gebleven. Maar tientallen keren gebeld worden door heel veel verschillende bedrijven voor allerlei verschillende mensen, dat is onbekend bij ze. Ik weet nu wel dat de ‘leads’ aangeleverd worden door derden. Ieder z’n vak. Welke bedrijven dat doen en hoe ze dat doen is niet bekend op de werkvloer. Het lijkt erop dat iets met mijn gegevens op dat niveau fout is gegaan. (26 november 2020)
  • Vanaf 085-0659727 werd ik om 10:11 gebeld. Maar ik zei duidelijk mijn naam bij het opnemen. Er werd gelijk opgehangen (8 december 2020).
  • 085-7731230 belde, ik was te laat om op te nemen (8 december 2020).
  • Vanaf 085-0659757 werd ik om 12:32 gebeld. Maar ik zei duidelijk mijn naam bij het opnemen. Er werd gelijk opgehangen. Exact twee uur later weer, toen nam ik niet snel genoeg op. (21 december 2020).
  • Vanaf 020-8968022 werd ik op 30 december gebeld. Customer Service Point namens Nederlandse Energiemaatschappij met een aanbieding. Dit keer voor Lila Lot uit Almere. Ik legde het bovenstaande uit en degene die me belde had het vermoeden dat achter al deze personen één en dezelfde persoon zit. Die vult NLE-aanbiedingen voor waardebonnen (Bol.com, AH, etc) in met mijn telefoonnummer. Zij kon wel zien dat het e-mailadres aan haar kant een scheldwoord bevatte. Interessante hypothese, maar hoe krijgt die persoon de waardebonnen als e-mailadres en fysieke adres fout zijn? Of is het verspillen van mijn tijd voldoende beloning? In ieder geval heb ik op het zoekwoord ‘waardebon’ wel sites gevonden waar je offertes kan opvragen. Het lijkt erop dat je ook altijd een IBAN op moet geven. Die zal ik de volgende keer eens vragen. Dan maak ik een cent over om te checken van wie het rekeningnummer is.
  • Een nieuwe beller! De Vaste Lasten Vergelijker (030-2020821). En een nieuwe naam. Aaron vroeg naar Henk Schrijder uit de Boutensstraat in Ridderkerk (15 januari 2021). De aanleiding om te bellen was dat ze vorig jaar ook hadden meegeholpen bij een energiecontract en de energieprijzen enorm gedaald zijn.
  • Opnieuw voor Vincent Kool uit Schiedam om 13:40, 2 minuten lang (085-0659998). Het energiecollectief Stroom en Gas Nederland. Vanwege de zekerheidsgarantie tegen stijgende tarieven die hoort bij het afgesloten contract belde hij met goed nieuws. “Alleen ik ben iemand anders” was mijn antwoord. “Hoe komt mijn nummer in jullie systeem?” “Tja, dat gaat automatisch”, gaat hij niet over. Hij maakt een aantekening zodat ik niet meer gebeld word. (10 februari 2021). Het lukte me niet om de IBAN van de heer Kool te vragen. Daarom heb ik nu een plan voor de volgende keer. Op alles ja zeggen. Ja, doe mij een nieuw contract! Het duurste. Met de overstapboete! Ja hoor, graag! Tenzij ik moet inspreken of beweren dat ik iemand anders ben, dan zal ik steeds het woordje ‘niet’ toevoegen. Ik ben niet die-en-die en ik wil mijn contract verlengen. Als de gedupeerde dan de geluidsopname opvraagt zal wel blijken wat er aan de hand is. Maar waarschijnlijk kan ik dan wel de IBAN ter controle te horen krijgen.
  • Opnieuw voor Vincent Kool uit Schiedam om 13:54, 4 minuten (010-3180980). De Nuts Advies Groep. (19 februari 2021). Het gebruikelijke gesprek. Ze had geen IBAN van hem. Ook hetzelfde e-mailadres van die Amerikaan die ik al eens mailde en dan boos reageert. Geboortejaar van Vic is 1989 weet ik nu ook.
  • Kort erna om 14:48 een anoniem belletje en een warrig gesprek van 4 minuten. Het galmde, klonk blikkerig en ze sprak Vlaams. Van het Nationale Ombuds Platform was ze en ze zijn bezig met een nationaal onderzoek en of ze wat vragen mocht stellen. Ze was op zoek naar Vic Cool. Toen ik vroeg om het bandje van het bel-me-niet-register omdat ik Vic Cool niet ben werd ik gegroet en werd de verbinding verbroken.
  • Een jongen van Zorg Besparen (?) belde mij (074-2045144) om 19:46. Ik irriteerde hem uiteindelijk behoorlijk. Ik las alle gegevens van Gerrit Willemse voor, dat klopte. Graag wilde hij het Vattenfall-contract verlengen. Totdat ik duidelijk maakte dat ik dat zelf niet ben (nadat ik om zijn IBAN vroeg) en zelf ook mijn contract niet wil verlengen. Foutje van het systeem. Ja, maar hoe komen de gegevens op die bellijst van u? Hij gooide me gelijk in het bel-me-niet-menu en daar registreerde ik mijn telefoonnummer. Verwerkingstijd is maximaal 6 weken (22 februari 2021)
  • De Tariefspecialist belde om 15:13 vanaf 026-2207022 en we hebben 8 minuten besproken wat hier aan de hand kan zijn. De enige gegevens die hij had waren initialen en Donauweg 23 in Amsterdam (een bedrijvenpand). Als iemand enquetes invult voor een waardebon of iets dergelijks moet het adres wel kloppen. Maar ik hoor steeds andere adressen. Of die persoon gebruikt zijn hele familie hiervoor. (1 maart 2021)

Op 19 februari 2021 heb ik de Autoriteit Persoonsgegevens een tip gegeven hierover met een kopie van deze pagina tot die dag. Hopelijk levert het iets op.

Patroon

Ik meen een patroon te zien in de telefoontjes. Ze beginnen tot een paar weken na een Nederlandse schoolvakantie. De organisaties die me bellen zal ik even vragen hoeveel tijd ze nodig hebben tussen de aanmelding en het daadwerkelijk bellen, misschien kunnen ze wel een datum en tijdstip lezen waarop de aanmelding is gedaan. Dat suggereert dat het gaat om iemand die het aanvragen van de offertes voornamelijk in zijn/haar vrije tijd doet, in een vakantie.

Beslisboom voor auto huren in Amsterdam

Als autoloze inwoner van Amsterdam is het soms een puzzel welke auto ik moet huren. Er zijn drie belangrijke variabelen:

  • te verwachten kilometers
  • hoe lang duurt het
  • is parkeren binnen Amsterdam nodig

ShareNow, Fetch en Amber voor binnen de stad

Dus voor een kort ritje binnen Amsterdam neem je een auto uit het ‘free floating’ huuraanbod, zonder vaste standplaats. Die mag je overal parkeren. Zeker voor een enkele reis handig. Nadeel is dat je soms moet zoeken naar eentje op het moment dat je ‘m nodig hebt. Ook voor even kort laden of lossen is het handig. Maar uiteindelijk niet snel een alternatief voor de fiets, die is praktisch onverslaanbaar.

Om een bestemming buiten de stad te bereiken heb je een auto nodig als de bestemming ver vanaf een treinstation ligt. De combinatie ns+ov-fiets is ook moeilijk te verslaan qua prijs en comfort. Behalve als je niet in je eentje gaat en/of ook nog wat te transporteren hebt. Of meerdere bestemmingen hebt.

Maar als je de verschillende aanbieders vergelijkt blijft het ook nog een puzzel. Daarom heb ik een spreadsheet (ods-download) gemaakt met Borent, ConnectCar, MyWheels, Fetch Carsharing, ShareNow (Car2Go), DriveAmber, GreenWheels en Snappcar erin verwerkt. Daar vul je de minuten en kilometers als variabelen linksonder in en dan rekent het door per aanbieder.

GreenWheels duurste

Wat mij betreft valt GreenWheels bijna altijd af als duurst. Behalve als je ergens goed met de trein heen kan maar waar ze niet aan huurauto’s op straat doen. Dan is er bij het station nog wel een GreenWheels te vinden voor het laatste stukje. Daar ga je dan met de trein naartoe en je stapt over op de GreenWheels. Aleen als de eindbestemming te ver is om te ov-fietsen vanaf het station natuurlijk. Maar lang kan je met een GreenWheels ook niet blijven op de eindbestemming want die moet zo snel mogelijk terug naar het station. Ik heb zo eens op een industrieterrein in een dorp bij Zutphen in de buurt wat opgehaald omdat opsturen niet kon om een of andere reden.

Snappcar vooral voor een dag

Bij een uitgebreide excursie in de rimboe die je wel ziet aankomen is het beter om een jeep bij Snappcar uit te zoeken, die zijn goed voor auto’s voor een dag. Maar als je kiest voor een hele dag een auto zit je uren aan het stuur en dat is weer tijdverspilling ten opzichte van treinen. Tenzij je als groepje reist, dan kan je in de auto uitgebreid sociaal doen en dat is in de trein soms ongewenst.

Goedkope Borent is duur

Trap in ieder geval niet in de aanbieding van Borent en dergelijke om voor slechts €18,50 per dag een auto te huren. Er komt zoveel extra aan kosten bij dat je zomaar het drievoudige kwijt bent voor een ritje. Zo moet je ook zelf de tank weer vol afvullen bij het inleveren (anders een boete). Zoiets is alleen goedkoop als je voor veel financiële risico’s kiest. Maar waarom zou je dat doen als je bij concurrenten wel goed verzekerd en met weinig eigen risico op stap kan? Ook is het gewoon huren van zo’n auto een (tijdrovend) gedoe: naar industrieterrein fietsen, in de rij staan, veel formaliteiten, borg betalen. Traditionele autohuur is misschien iets voor een vakantie van meerdere dagen, maar daar heb ik geen ervaring mee. Ook dan lijkt Snappcar aantrekkelijker. Maar om eerlijk te zijn, ik moet Snappcar nog steeds zelf proberen.

MyWheels vaak de winnaar

Zelf heb ik uiteindelijk toch maar €250 borg bij MyWheels gestald, die komt heel vaak als beste uit de vergelijking. Als je member wordt is elk ritje weer €3,50 goedkoper. Helaas zijn alle MyWheels als eerste weg en dan staat er altijd nog een ConnectCar als alternatief, die zijn minder gewild.

Update: ConnectCar benzinekosten vergeten

Dat was suf van me. Ik kwam er nu pas (mid november) achter dat ConnectCar behalve een bedrag per kilometer ook nog eens benzinekosten rekent. Komt er nog eens 20 cent per kilometer bij. Maakt de afstand tot MyWheels nòg groter. Ondertussen bijgewerkt in de spreadsheet.

Statiegeld op alles

NRC Handelsblad pleit op 5 augustus 2020 voor Europese regelgeving om het plasticprobleem aan te pakken, maar pakt daarbij niet echt door. Dat is dringend nodig omdat er niet alleen een probleem is met plastic, maar omdat het inzamelen van afval door de overheid op allerlei punten problematisch is. Zwerfafval, slechte sorteerdiscipline van consumenten en de verwerking van het ingezamelde afval zijn allemaal een probleem van de overheid. Niet alleen in Nederland, maar elders in de EU nog meer en buiten de EU is het bijkans rampzalig.

Consumenten en de industrie blijven buiten schot. Zodra een product verkocht is, heeft de consument er de verantwoordelijkheid voor. Ons juridisch systeem gaat er impliciet vanuit dat al ons eigendom van waarde is voor de eigenaar. Ja, in de 19e eeuw misschien. Maar vooral de afgelopen decennia is dat in een duizelingwekkend tempo veranderd. We kopen massaal spullen die we kort erna weer loslaten. Weg ermee, niet ons probleem. Ook voor de armsten in de wereld is een plastic zakje niets waard en dus stemde in mei het parlement in Nigeria voor een ban op plastic zakjes met torenhoge boetes. 

Daarom moet de EU haar ‘soft power‘ juist op dit terrein laten gelden met een radicale maatregel die de planeet kan redden en ook nog eens voor ongekende innovatie en productiviteit kan opleveren: statiegeld op alles! Dit valt bij uitstek binnen de competentie van de EU en er is draagvlak voor. Als er  maar een goed ‘level playing field’ blijft voor de industrie wordt geen enkele ondernemer achtergesteld op anderen, de vrije markt krijgt er een prachtige uitdaging bij.

Voor consumenten is de maatregel kostenneutraal. Je betaalt iets meer voor al je producten, maar je krijgt het ook weer allemaal terug. Heb je er geen zin in het statiegeld te claimen, dan is er wel iemand anders die dat wil. Geen problematische ‘diftar’-afvaltarieven nodig. Kinderen kunnen hun zakgeld aanvullen door plastic zakken uit de struiken te vissen. In elke drukke winkelstraat staat iemand te bedelen om de verpakking van de snacks waar je mee rondloopt. Je kan je vuilniszak op Marktplaats te koop zetten. De overheid verzamelt dan nog voornamelijk biologisch afval in. Het plastic velletje om de komkommer is dan snel verdwenen omdat weinig consumenten de moeite willen doen het statiegeld erop te claimen en liever de komkommer zonder kopen, de kortere houdbaarheid voor lief nemend. 

Dit dwingt de industrie om na te denken over hoe het product terug zal komen. Extra (soorten) verpakking om de consument in de supermarkt mee te verleiden krijgen dan wel een prijs terwijl het nu spotgoedkoop is. Minder verpakking en hergebruik worden dan lonend. Comfort voor de consument om de verpakking schoon te kunnen aanleveren en ondertussen te bewaren telt dan mee bij de aankoopbeslissing. 

Als de EU zich met dit niet uitgesproken rechts of links onderwerp profileert treedt ‘The Brussels Effect‘ in werking. Producenten wereldwijd richten zich op de normen in de EU en aanverwante markten. Het plastic zakje dat in Nigeria door de struiken waait wordt dan plots wel geld waard omdat iemand het naar de EU kan brengen. Het ligt dan zelfs meer voor de hand dat men in Lagos het statiegeldschema van de EU krijgt.

Omdat een miljoen burgers de Europese Commissie rechtstreeks en redelijk dwingend om maatregelen kunnen vragen waarbij de Europese Raad (en de industrielobby) dan gepasseerd kan worden ben ik samen met Europeanen uit andere lidstaten een Europees burgerinitiatief begonnen genaamd returnto.eu. Het is in het belang van de Commissie om dit onbekende directe mandaat van Europese burgers te omarmen om zelf eens goed voor de dag te komen. Om zover te komen willen we vooral met dorpen en steden in de hele EU samenwerkingen opzetten omdat zij er een groot belang bij hebben. Het is makkelijker en goedkoper om de burgers met de eigen communicatiekracht op te roepen dit te steunen dan welke maatregel dan ook om zwerfafval tegen te gaan of afval te sorteren. 

Initiatiefnemer Return to EU-burgerinitiatief, Reinder Rustema

Macron’s burgerraad is geen exportproduct

Op G1000.nu las ik “Groot nieuws, eerste burgerraad over klimaat in Europa is een feit” en daaronder reageerde ik met dat dit niet zo makkelijk te exporteren is naar elders in Europa.

In een presidentieel systeem met een heel zwak parlement, zoals in Frankrijk, is het makkelijk om een sterk mandaat te geven aan een burgerraad.

In een sterk parlementair systeem, ook nog eens maximaal respresentatief zonder irritante discricten, heb je een conflict tussen het mandaat van de burgerraad en die van het gekozen parlement. Kiezers geven dan in Nederland het parlement een mandaat dat het dan weer uit handen geeft aan een gelote burgerraad. Daarmee geeft het gelijk een eigen brevet van onvermogen af. Dat is heel raar.

Dat een president het doet om verbinding te zoeken met de bevolking is heel verstandig. Er is immers geen deugdelijk parlement. En het parlement representatiever maken is veel moeilijker.

Daarom is het schijnbare succes van deze burgerraad niet zo eenvoudig te vertalen naar elders. Het is ook nog even afwachten of het behalve een communicatief succes ook inhoudelijk een succes wordt. Macron kan de voorstellen ook kapot laten varen op de weerbarstige werkelijkheid door bij de minste of geringste obstakels er niet vierkant achter te gaan staan. Geen parlement dat het hem moeilijk zal maken…